علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیسجمهور، در اختتامیه دومین دوره همایش اقتصاد دریامحور با اشاره به ظرفیت گسترده ۵۴۰۰ کیلومتر نوار ساحلی کشور تأکید کرد: خلیج فارس و دریای عمان میتوانند بهعنوان کانون شکلگیری «پایتخت دریایی» و سکوی توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایران ایفای نقش کنند.
به گزارش ستاد خبری دومین همایش اقتصاد دریامحور، وی با بیان اینکه نگاه توسعه در کشور نیازمند بازتعریف و دگرگونی است، توضیح داد: مفهوم توسعه در ایران خود دچار توسعهنیافتگی شده و نتیجه سیاستگذاریهای نادرست سالهای گذشته کشور را در وضعیت کنونی قرار داده است. ربیعی افزود: توسعه نباید در چارچوب مرزهای جغرافیایی محدود شود؛ پایان مرزهای ایران در شمال و جنوب، آغاز مرزهای توسعه کشور است.
به گفته وی، در ذهنیت عمومی هنوز نوعی ترس و واهمه از الزامات توسعه وجود دارد و همین نگرش مانع اجرای سیاستهای پایدار شده است. ربیعی تأکید کرد: توسعه از مسیر دریا یک نگاه صرفاً اقتصادی نیست، بلکه با امنیت ملی، اقتصاد سیاسی و قدرت ملی پیوندی مستقیم دارد.
«وطن آبی»؛ شروع نگاه تازه به آینده ایران
ربیعی نخستین محور سخنان خود را طرح مفهوم «وطن آبی» عنوان کرد و گفت: همانطور که خلیج فارس بخشی از هویت ملی ماست، توسعه از مرزهای آبی نیز نوعی وطنگرایی است. وی ایران را پلی میان آسیای مرکزی، خاورمیانه، قفقاز جنوبی، خلیج فارس و اقیانوس هند دانست و افزود: با گسترش زیرساختهای بندری در سواحل آفریقا، ایران عملاً به کشورهای آفریقایی نیز نزدیک شده است.
وی افزود: اگر رویکرد توسعه به سمت وطن آبی تغییر کند، بسیاری از محدودیتهای ذهنی توسعه داخلی رفع میشود و سیاستهای دریامحور میتوانند به محور اصلی توسعه کشور تبدیل شوند. ربیعی تأکید کرد که مزیت تاریخی ایران همواره تجارت دریایی بوده، نه اتکا به منابع زیرزمینی.
پایتخت دریایی؛ راهکاری برای سبکسازی تهران و رونق سواحل جنوب
ربیعی دومین ایده خود را «پایتخت دریایی» دانست و با اشاره به گسترش بیقاعده تهران گفت: سبکسازی پایتخت امروز یک ضرورت است. وی پیشنهاد داد تمرکز بخشهای صنعتی، کشاورزی، صیادی، شیلات، گردشگری دریایی، آبزیپروری و حتی ورزشهای دریایی—بهویژه برای بانوان—در سواحل کشور میتواند موج جدیدی از رونق اقتصادی و جمعیتی ایجاد کند.
ربیعی افزود: استقرار صنایع انرژیمحور، مراکز پژوهشی، صنایع پتروشیمی و فعالیتهای زیستمحیطی در کنار دریا، همچنین تشکیل دورهای جلسات هیئت وزیران در مناطق ساحلی، میتواند نقش تحولآفرینی داشته باشد. به گفته وی، دو هزار کیلومتر از نوار ساحلی جنوب ایران ظرفیتی بزرگ برای توسعه متوازن و اشتغالزایی است.
مشارکت اجتماعی؛ شرط اصلی موفقیت توسعه دریامحور
ربیعی سومین گزاره خود را «الزام مشارکت اجتماعی» معرفی کرد و توضیح داد که ابتدا باید نگاه دریامحور در میان سیاستگذاران و نخبگان پذیرفته شود و سپس به بدنه جامعه منتقل گردد. وی توسعه اجتماعی را مقدم بر توسعه سیاسی دانست و گفت: بحرانهای اقتصادی، محیطزیستی و اجتماعی کشور تنها با سیاستهای اجتماعی قابل حل هستند.
وی همچنین تأکید کرد که ایجاد جذابیتهای اقتصادی خرد، از گردشگری تا صنایع پاییندستی، شرط اصلی توسعه مناطق ساحلی است و میتواند زمینه مهاجرت طبیعی به این مناطق و شکلگیری پایتخت دریایی را فراهم کند.
نهادسازی؛ حلقه گمشده سیاستگذاری دریامحور
ربیعی تأکید کرد سیاستگذاری بدون نهادسازی مؤثر محکوم به شکست است. وی با انتقاد از نگاه ساختارمحور در سیاستگذاریهای گذشته گفت: نهادسازی واقعی نیازمند تفویض اختیار، ایجاد فرآیندهای شفاف، مستندسازی و فرهنگسازی است.
وی با اشاره به تجارب جهانی افزود: سنگاپور با لجستیک فناورانه، نروژ با مدیریت یکپارچه منابع دریایی، کرهجنوبی با کشتیسازی پیشرفته و استرالیا با تنوع فعالیتهای آبی، نمونههایی موفق در توسعه دریامحور هستند. ربیعی تأکید کرد ایران نیز برای حرکت در مسیر توسعه پایدار نیازمند ایجاد مؤسسات تحقیقاتی و سیاستگذاری تخصصی در حوزه اقتصاد دریایی است.
او در پایان گفت: «توسعه از مسیر دریا، پایان راه نیست؛ آغاز مسیر نوین توسعه ایران است.»
No comment